Drenthe is laat tot ontwikkeling gekomen. Niemand leek echt geïnteresseerd in de stuwwal die door zompige veenvlakten van de buitenwereld was afgesloten. Men liet de Drenten links liggen, en nog altijd roept de naam Veenhuizen het beeld op van verbanning, door de kombinatie van gevangenschap en tewerkstelling op het land. Met de komst van de kunstmest begon de ontwikkeling, en het Drenthe van nu is een welvarende provincie. Toch is de oernatuur er dichtbij: de Drent leeft nog steeds rond een brink waarop de eiken staan die ooit zijn belangrijkste middel van bestaan vormden. En zijn boerderij of woning zet hij op een strak gazon, als om de overwinning op de weerbarstige natuur te vieren. De kleuren van Drenthe zijn dan ook bruinrood en heldergroen. En grijs, van de zwerfkeien.



Om de kleuren van de Drentse oernatuur te verkennen neemt u op de A28 afslag 33 (Assen,Smilde,Norg), en volgt u de borden richting Norg. In het centrum van Norg, bij de Brink, slaat u rechtsaf, en volgt u de borden richting Peest. U passeert dan nog een brink, herkenbaar aan de in strakke rijen opgestelde eiken in het gras. De route voert vooreerst langs eiken, gazons en zwerfkeien. Eiken die dienden als bouwmateriaal, met schors die gebruikt werd in de leerlooierijen, en met eikels waarmee de varkens gevoerd werden. En uit de stal kwam de mest waarmee de zand- en veengrond werd bewerkt zodat er gras en gewas op kon groeien. Gras voor het vee, vee dat weer zorgde voor mest, en zo verder. Met deze wordingsgeschiedenis in het achterhoofd is het strakke groene gazon een monument voor de verovering van vruchtbare grond op de weerbarstige natuur, een monument voor vruchtbare voorspoed.



In Peest volgt u de weg richting Zeyen, en in Zeyen richting Ubbena. Kort na Zeyen is aan uw linkerhand een uitstalling van zwerfkeien, deels voor de sier, deels voor de verkoop. Kijkt u er goed naar, want u zal ze op deze oernatuurroute tegenkomen als hunebedden, als dorpstrofee, als bestrating, als bouwmateriaal, als te koop aanboden krengen waarop de ploeg zijn tanden breekt, en in oneindig veel toepassingen van particuliere versiering.
In Ubbena volgt u de weg naar Oudemolen, over een door eiken omzoomde weg. Rood in Drenthe is niet alleen het bruinrood van hout en (ijzer-)oer, maar ook het vuurrood van de Groningse steen, een fel oranjerood dat mooi past bij het groen van het gazon. Kort na Ubbena ziet u een mooi voorbeeld hiervan.

In Oudemolen volgt u de weg richting Gasteren. De eiken langs de weg worden nu berken, de soort die meer past hier in het moerassige stroomgebied van de Drentse Aa. Kort voor Gasteren is aan uw linkerhand een hunebed in de Gasterse Duinen, een heideveld met mooie solitaire eiken. Aan de overzijde van de weg ziet u een vakwerkschuur waarvan de vakken gevuld zijn met zwerfkeien.



In Gasteren volgt u de weg richting Anderen. Hier en daar is de oprit belegd met roodoranje baksteengruis, waardoor het contrast met het groene gazon versterkt wordt. Van Anderen vervolgt u de weg naar Rolde, en daar gaat u linksaf, naar de N376, richting Grolloo. U volgt de N376 tot u kort voor Schoonoord rechts van u de reuzen van openluchtmuseum 'Brammert en Ellert' ziet. In dit museum ziet u ondermeer de plaggenhutten die deel uitmaken van de Drentse oernatuur.



Na uw bezoek vervolgt u de weg naar Schoonoord, waar u bij het Oranjekanaal, in het centrum van het dorp, rechtsaf gaat, richting Orvelte. U volgt de borden naar Orvelte, en parkeert uw auto op het parkeerterrein. U betaalt daarvoor, en daarmee draagt u bij aan het in stand houden van het museaal-ambachtelijke karakter van Orvelte. Er is veel te zien, maar het belangrijkste is het eikenhout waarvan de schuren zijn gemaakt. Vaak is het onbewerkt, en is het 'het andere oernatuurlijke grijs',naast dat van de zwerfkeien. En voor ongeveer de helft is het bewerkt, op de manier zoals het vroeger ging, met ossebloed. Sinds enige tijd is hier de kleur ossebloed opnieuw echt de kleur van runderbloed. Bruinrood, iets bruiner dan de kleur van ijzeroer, maar net zo oernatuurlijk.


Voor meer informatie:
www.ellertenbrammert.nl
www.orvelte.net