Schoonheid kan scherp zijn. Waarschijnlijk is dat de reden waarom veel nieuwe architectuur tweedracht zaait: sommigen zien er vooral de schoonheid in, anderen de scherpte.
Op een foto wordt dit tweespalt extra duidelijk, omdat de relativerende sfeer van de omgeving ontbreekt. Daarom stel ik u voor om onderstaande foto's van projecten in de Eilandenbuurt, de wijk van het 'Gewilde Wonen' in Almere-Buiten, kritisch te bekijken, en de projecten vervolgens in het echt te gaan bekijken om uzelf de vraag te stellen wat nu de scherpe kant is van deze schoonheid.



Eén van de meest verrassende projecten in de Eilandenbuurt is de verzameling van 'bamboe-dozen'. In hun natuurlijke uitstraling zijn ze innemend, en in hun originele vorm spreken ze tot de verbeelding. Hier is wel degelijk sprake van schoonheid, en niet van scherpte. En toch hebben de dozen iets geslotens, iets afstandelijks, er is een harde scheiding tussen de passant en de bewoner. Even verderop wordt zichtbaar waardoor de scheiding gemaakt wordt: niet zozeer door de dozen, alswel door het feit dat ze niet aan de straat grenzen, daar van afgescheiden worden door een muur.



Hoe gezellig zijn wij nog? Moeten wij vanuit het raam naar elkaar kunnen roepen wat het weer ons brengen zal, of kunnen wij tegenwoordig ook zonder? En kunnen wij dan nog een oogje in het zeil houden als het nodig is, of laten we dat over aan professionals? Wat kunnen wij vanachter de muur voor elkaar betekenen? Daarover gaat, zelfs bij dit vriendelijke complex, de vraag naar de prijs van de schoonheid.



Scherper wordt de schoonheid bij de huizen die met hun heldergetinte voorgevel aan het water liggen. Ze zijn een sieraad, en wat zal je mopperen over de scherpte van een briljant? En toch is ook hier sprake van een dreiging, al ligt die hier niet in geslotenheid, maar in stoerheid. Degelijk, stevig, met de kracht van een groot helderheidscontrast en een vrolijk kleuraccent. Respectabele stoerheid. En tochá toch doet de vorm me denken aan de stoerheid van een gezonde waakhond, aan kracht die me op mijn hoede doet zijn.



Het kan ook anders. Door zwarte dozen neer te zetten. Dat die gesloten zijn, scherp zijn en dus dreigend overkomen, zal niemand betwisten. Wie wil hiertussen leven? Wat betekent dergelijke bouw voor de gebruikers? Of is het uiterlijk toch ondergeschikt aan andere, wezenlijker eigenschappen?



Er zijn maar weinig mensen die, als ze deze foto voor het eerst zien, geloven dat het hier gaat om woonhuizen. En tochá toch vindt iedereen ze mooi. Ergens tussen de afstotende hardheid van deze vestinkjes en de aantrekkelijke schoonheid ervan ligt het verlangen naar het nieuwe. En hoe ons oordeel ook uitvalt, deze architectuur raakt ons op dat punt allemaal.

Routebeschrijving:
Het beste kunt u de route op de fiets doen. Huur een fiets op station Almere-Buiten (telefoon 036-5324046), fiets naar de Eilandenbuurt, en laat daar de sfeer goed op u inwerken. Ga op de terugweg door de Regenboogbuurt en vergelijk de sfeer. Hier is de openheid meer zoals we die gewend zijn. De uitbundige kleuren, die destijds van grote lef getuigden, hebben bijna iets naďefs als we de sfeer vergelijken met die van de Eilandenbuurt. Is deze buurt daardoor vriendelijker? In welke buurt zouden we liever wonen? En vergis u niet: u kunt zich deze vraag alleen hier stellen, er is geen enkele plek in Nederland waar zulke vragen zo wezenlijk aan de orde worden gesteld. Dat is sowieso een grote verdienste van de pioniers.