De Waterpalet-route start ten noorden van Amsterdam, bij Durgerdam. De route kan met de fiets of met de auto gedaan worden. Met de fiets bent u minimaal twee uur onderweg, met de auto minimaal één uur. Maar neemt u voor de route de tijd, stap in de dorpen even uit om de kleuren goed te bekijken. Durgerdam, Uitdam en Zuiderwoude vormen samen een eerste deel, dan een uitgebreid bezoek met een pauze in Broek in Waterland, en als afronding Zunderdorp en Ransdorp. U bent dan weer een unieke kleurervaring rijker.

De route begint bij de oostzijde van de ring van Amsterdam, bij de afslag naar de S115 en Durgerdam. Als u vanaf het zuiden komt gaat u bovenaan de afslag l.a. de snelweg over, en meteen weer l.a. richting Durgerdam. Komt u vanaf het noorden, dan rijdt u bovenaan de afslag rechtdoor richting Durgerdam. Bij de rotonde l.a., en na de rotonde meteen weer r.a., richting Durgerdam. Bij de t-kruising l.a. richting Durgerdam.



In Durgerdam ziet u meer grijs dan pastel. Het grijs wordt in heel Nederland momenteel (eind 2004) herontdekt; over een jaar is grijs waarschijnlijk in heel Nederland een populaire kleur. Hij heeft op dit moment een zekere status en, wat minstens zo belangrijk is, je kan je er geen buil aan vallen. Grijs biedt momenteel het zekere voor het onzekere. De toename van grijs valt hier echter niet los te zien de invloed van Broek in Waterland, en tijdens de route kunt u nogmaals (zie Kleurspoor 19) een kijkje nemen in Broek om e.e.a te vergelijken. Het meest opvallende is daarbij dat het Broeker grijs wegtrekt naar de rand en naar de dorpen oostelijk van Broek, terwijl in het oude Broek zelf juist meer kleur komt. De 'dunne', verwaterde kleuren die tot voor kort het beeld van Waterland nog bepaalden, maken plaats voor grijs enerzijds en voor de zwaardere historische kleuren die in Broek hun intrede hebben gedaan.



Daarmee werpen ook de kleine Waterlandse dorpen de verdunde kleuren, de pasteltinten, van zich af. Zeker een eeuw lang bleven deze kleine dorpen trouw aan de kleurigheid die hier in de negentiende eeuw heerste. Met de opkomende welvaart werd deze kleurigheid verdrongen door het donkere groen van de Zaanstreek. Relatief welvarende plaatsen als Monnickendam, Edam en Volendam gingen in deze ontwikkeling mee, maar de onbetekenende dorpjes behielden de kleurigheid, die langzaam maar zeker uitbleekte, tot hij het dunne kreeg van pasteltinten. En na een poosje wist niemand meer beter dan dat deze waterige kleuren hier thuishoorden.

Het feit dat deze 'armoedige' kleuren nu verdwijnen klopt natuurlijk ook met de werkelijkheid. Er is al lang geen sprake meer van armoede in Waterland - integendeel, je moet over een stevige portemonnee beschikken om hier een huis te kunnen kopen. Overigens is het Broeker Grijs in dit (sociaal-economische) verband een bewijs van de eigen identiteit die het welvarende Broek kenmerkte. In zijn rijke tijd kon Broek zich meten met de Zaanstreek, en daarom nam Broek het Zaanse Groen niet over – in tegenstelling tot de eerdergenoemde grotere Waterlandse plaatsen.





Maar terug nu naar de route.
Let in Durgerdam vooral op het pastelblauw en -geel; dat zijn de kleuren die nog over zijn van de pasteltinten. Er is één donkerrode gevel, het pastelrood is helemaal verdwenen.



Voorheen waren de deuren, kozijnen en ramen gebroken wit en donkergroen, maar er valt op dat punt een nieuwe tendens te bespeuren. De lichte gevel wordt nu gekombineerd met donkerblauwe, donkerrode, donkergele of juist lichtgroene kozijnen, ramen en deuren. Zo komt iets van de vroegere veelkleurigheid terug in het kleurbeeld.
Aan het eind van Durgerdam volgt u de weg langs de dijk, richting Uitdam. In Uitdam ziet u de eerste voorbeelden van een typisch Waterlands groen, dat uniek is voor Nederland; het is niet helemaal pastel, maar een iets vervuild lichtgroen, tegen beige aan.



U rijdt na Uitdam door langs de dijk, en gaat bij de t-kruising l.a. richting Monnickendam. Na ongeveer twee kilometer gaat u l.a. richting Zuiderwoude, het Dijkeinde op('Zone 60'). Zuiderwoude is de bakermat van het 'vervuilde pastelgroen'.
Tot een jaar of tien geleden was het groen alleen in dit dorp te vinden, en nog altijd is de variatie in de kleur hier het grootst - hetgeen een bewijs vormt van het feit dat het hier gaat om een levende kleurtraditie.

U rijdt de Dorpsstraat door, en ziet naast het groen ook twee keer een zwaar geel met donkerrood, en in deze omgeving zijn dat twee krachtige kleurincidenten.



Aan het eind van Zuiderwoude gaat u schuin links langs de kerk, richting Broek in Waterland. Bij de Atjehgouw volgt u de weg richting Broek in Waterland, en in Broek in Waterland volgt u de weg met de bocht naar rechts, tot u bij het water komt; daar gaat u l.a.. Hier parkeert u de auto, en loopt het bruggetje over, en door de tunnel, naar de overzijde van de grote weg, om Broek te bekijken en een pauze in te lassen. Vergelijk de indruk van de kleuren van Broek met die van Durgerdam, en ga na wat de verschillen (nog) zijn.
Terug bij de auto vervolgt u de weg langs het water, de kruising over, tot u aan uw linkerhand 'Woonweelde'ziet; direkt daarna gaat u l.a., de Hellingbaan op, richting Zunderdorp. U komt nu langs 'nieuw Broek' dat de lichte kleuren nog heeft die in het oude Broek aan het verdwijnen zijn.
U volgt de weg, die met de nodige bochten naar Zunderdorp leidt; bij de kruising in Zunderdorp gaat u l.a. de Middenlaan op; na het bruggetje gaat u de tweede links, de Kerklaan in; bij de kerk keert u en gaat u weer terug naar de Middenlaan; bij de Middenlaanl.a., het bruggetje over, en vijftig meter laterl.a. richting Holysloot/Ransdorp.
U volgt de weg die, wederom met veel bochten, naar Ransdorp leidt; in Ransdorp gaat u r.a. richting Durgerdam/Schellingwoude, door Ransdorp heen. Tegenover de kerk ziet u een bijzonderheid: een kozijn in leverkleur. In deze omgeving is dat een uitzondering. Hondervijftig meter verderop aan uw rechterhand is de voormalige school, in mooie grijsbeiges met een rood accent. Op de t-kruising gaat u r.a.., de brug over; bij de volgende kruising gaat u r.a. naar de rotonde; bij de rotonde gaat u r.a.., naar de A10.
Dit is het einde van de route van het (verdwijnende) Waterpalet.