Valkenburg is het Zandvoort van het zuiden. Allebei hebben ze een roemrucht verleden van een soort 'oer-toerisme', een ontwikkeling die ooit begon vanuit welgestelde weelde en langzaam uitdijde tot hij de breedst mogelijke laag van de Nederlandse bevolking bereikte. Daarbij speelde de aantrekkingskracht van de omgeving - de sprookjesachtig mooie heuvels van Limburg respectievelijk strand en zee - weliswaar een onmiskenbare rol, maar eenmaal ter plekke aangekomen was er voor de ware vakantievoldoening al gauw meer nodig dan natuurschoon. Zo ontstond de mengeling van spanning en chic van het casino, van rijk gesorteerde horeca en van uitgaan in een dancing. Ondertussen ga je niet meer uit, maar 'uit je dak', verplaatst de breedste laag zich naar Spanje en zoekt Valkenburg naar een nieuwe identiteit. Maar één ding is onveranderd: het geel van de mergelsteen is nog altijd even warm.


Geel en rood zijn de kleuren van de horeca, maar net zoals Thorn het enige Echte Witte Dorp van Nederland is, zo heeft Valkenburg het enige echte geel en rood. Geel van de mergel en rood van de oer, die hier allebei in de grond zitten. Het is zeer aannemelijk, al zal het nooit bewijsbaar zijn, dat het geel en rood van Valkenburg de oorsprong zijn van het geel en rood van de horeca.

Net als met baksteen is de gele kleur van de mergel afhankelijk van het onderhoud: als de steen niet schoongemaakt wordt, verweert hij tot grijsgeel. Zo zal het er vroeger, vóór de opkomst van het toerisme, waarschijnlijk grotendeels uitgezien hebben. Maar nu, nu de stad zoekt naar een nieuwe bestemming, staan veel huizen er stralend geel bij. Mooier dan ooit. Het warmste geel van Nederland.



Route
Het mergelgele Valkenburg kan het best te voet bekeken worden.
Startpunt is Lunchroom Fer Botterweck op de hoek van Boogaardlaan en Grotestraat.
Na koffie met gebak of vlaai loopt u,langs de Geul, de Pelerinstraat in, en gaat linksaf de Kerkstraat in. Daar ziet u een aantal mooie voorbeelden van recentelijk geschuurde mergelsteen, naast niet minder mooie voorbeelden van mergelsteen in diverse stadia van verwering. Vanaf het pleintje van Kerkstraat-Halderstraat-Engelbertstraat ziet u bovendien combinaties van het geel met bruin, grijs en groen. En baksteen die geel geschilderd is om het gele straatbeeld te versterken.



Aan het eind van de Kerkstraat gaat u rechtsaf onder de poort door(met direct daarna aan uw rechterhand de laatste echte kruidenierswinkel), het Grendelplein over, de Cauberg op, naar de Gemeentegrotten, die u met een treintje of te voet kunt bezoeken. Na het bezoek loopt u terug naar het Grendelplein, even rechts de Daalhemerweg op, na een meter of twintig oversteken, de Kasteelsteeg in, de trap op, naar de ingang van de Kasteelruïne, die niet alleen op zich de moeite waard is (let bijvoorbeeld op de oude inscripties in de mergel), maar ook een mooi zicht op het gele Valkenburg biedt. U verlaat de ruïneheuvel aan de zijde van de Van Meylandtstraat, en gaat linksaf naar de Neerhem/Berkelstraat, tot bij de Grotestraat. Rechtsaf de Grotestraat in, de straat met de grootste variatie aan geel en rood. Aan uw rechterhand, in de Walravenstraat, zijn voorbeelden van eigentijdse inscripties, een soort Valkenburgse grafitti die weliswaar makkelijk weggeschuurd kan worden maar waardoor al snel geen steen meer over is - en op de andere hoek is het Streekmuseum dat leert dat deze zachte steen 65 miljoen jaar oud is..., en er is in het museum nog wel meer informatie die respect bijbrengt voor het enigszins verguisde Valkenburg.

Na dit museumbezoek loopt u nog even verder de Grotestraat uit, tot u
weer terug bent bij de lunchroom.



informatie
Streekmuseum Land van Valkenburg
Grotestraat 31
043-6016394
openingstijden: di t/m zo 10-17 uur

Kasteelruïne en Fluweelengrot
Grendelplein 13
043-6090110
openingstijden: via bovenstaand telefoonnummer

Gemeentegrot Valkenburg
Cauberg 4
043-6012271
Het gehele jaar door dagelijks tenminste één rondleiding.

VVV
Th.Dorrenplein 5
0900-9798